KSeF a kontrole podatkowe

Wprowadzane zmiany w KSeF – co mają na celu?

Zasadą jest, że już niedługo duża liczba podatników będzie miała obowiązek korzystać z KSeF i przesyłać ustrukturyzowane faktury do systemu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wprowadzenie w życie tego systemu może być także powiązane z różnego rodzaju kontrolami podatkowymi przeprowadzanymi przez odpowiednie organy w Polsce. KSeF ma służyć w dużym stopniu organom podatkowym w celu kontrolowania nas, podatników, wobec czego ten temat jest niezwykle istotny.

Wprowadzone zmiany wynikają z podejścia organów podatkowych do podatników, przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Wystarczy spojrzeć w tym zakresie na analizę statystyk Ministerstwa Finansów z ostatnich lat. Widoczne jest to, że zwłaszcza w zakresie VAT Ministerstwo wprowadza coraz to nowe rozwiązania co do podatków. Jeżeli chodzi o statystyki VAT, to wprowadzone w ostatnich latach przez Ministra Finansów rozwiązania prawne i informatyczne w zakresie rozliczeń podatkowych usprawniają dokonywanie tych rozliczeń przez podatników oraz ułatwiają prowadzenie procesów ich weryfikacji przez organy podatkowe.

Obecny jest postęp technologiczny w rozliczaniu podatków oraz wprowadzenie narzędzi analitycznych i zabezpieczających przed nadużyciami w VAT, w tym takich jak JPK_VAT, STIR, SENT, MPP (mechanizm podzielonej płatności), system kas on-line, tzw. white lista, umożliwiających Szefowi KAS sprawną weryfikację rozliczeń podatników. Postęp ten przyczynił się do uszczelnienia rozliczeń i poboru podatku od towarów i usług.

KseF a kontrole podatkowe (e-kontrole)

System KSeF pozwoli z łatwością dużo szybciej przeanalizować także dane dotyczące podatnika, które mogą być przedmiotem kontroli albo kontroli celno-skarbowej. Takie kontrole zawsze wiążą się z pewnym poziomem strachu, stresu. Zwykle organ zawiadamia nas o tym, że taka kontrola będzie miała miejsce, musimy wtedy przygotować dokumenty i rozpoczyna się proces, który trwa dłuższy lub krótszy czas i może się różnie zakończyć. Natomiast sam KSeF łącznie z tymi narzędziami, które już funkcjonują w przypadku VAT, powinien to przyspieszyć. Powinien on przyspieszyć to na etapie związany z tym, że podatnicy będą bardziej ,,na widelcu” Krajowej Administracji Skarbowej. W zasadzie organ będzie widział dane dotyczące podatnika i bez wychodzenia z siedziby może zweryfikować tego podatnika i wytypować do kontroli.

KSeF bowiem ułatwia organom podatkowym dostęp do wielu informacji – widoczne tam będą różnego rodzaju dokumenty oraz faktury. System ten ma na celu także typowanie podatników do kontroli. Będzie to robił algorytm stworzony przez Ministerstwo Finansów, który będzie weryfikował dane w zakresie danego podatnika i z łatwością typował podatników do kontroli. Warto wskazać zatem na czynności związane z tzw. e-kontrolą. Są to czynności nie do końca uregulowane prawnie, co nie jest dobre, natomiast dzieją się one w praktyce.

E-kontrola jest działaniem organów skarbowych mających na celu wykorzystanie w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej narzędzi informatycznych w celu badania danych finansowych podatnika pochodzących z systemu finansowo-księgowego podatnika. Różnica pomiędzy e-kontrolą a kontrolą prowadzona w sposób tradycyjny przez organy podatkowe polega na sposobie jej prowadzenia. Pojęcie to nie jest jednak uregulowane na gruncie Ordynacji podatkowej czy też innych aktów prawnych. W kontekście KSeF organ wykorzysta swoje dane i wytypuje podatnika do którejś ze wskazanych procedur. Jeżeli u podatnika pojawią się jakieś ,,cięższe” problemy, to wtedy organ zapewne przystąpi do tradycyjnej kontroli. W innym wypadku organ pozyska dane dotyczące tego, co się dzieje w czasie rzeczywistym w danym podmiocie.

E-kontrola to pojęcie, które wiąże się nowoczesną technologią i metodologią zdecydowanie różniąca się od standardowej kontroli przeprowadzonej przez organy podatkowe. W przypadku e-kontroli organy bazują na analizie danych pobieranych od podatnika w formie elektronicznej, czyli zupełnie odmiennie aniżeli w przypadku standardowej kontroli, która opiera się na badaniu dokumentów, najczęściej dostarczanych przez podatnika w formie papierowej.

Dostęp do wskazanych informacji będą posiadać jednak nie wszyscy pracownicy organu podatkowego, ale tylko ci, którzy będą się zajmowali wskazanymi czynnościami (czynności sprawdzające, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa, postępowanie podatkowe). Będą mieć oni dostęp po zalogowaniu do odpowiedniego programu i działali poprzez ustalone algorytmy. Dostępu nie powinny mieć do nich natomiast osoby, które pracują np. w działach sali obsługi podatników. Nie jest jeszcze jednak znana częstotliwość tych kontroli.

Wyszukiwania takich podmiotów do e-kontroli mogą opierać się o konkretne kryteria – np. branże wysokiego ryzyka. Mogą to być m.in. branże takie przedsiębiorstwa budowlane czy też inne, gdzie brakuje niekiedy płynności finansowej. Konieczne jest w tym zakresie zapewnienie odpowiednich narzędzi, tak aby dostępu do tych danych nie miały niepowołane osoby i nie doszło do wycieku danych (jak miało to miejsce np. we Włoszech). Tego typu e-kontrole posiadają różnego rodzaju zalety oraz wady, natomiast dla wielu przedsiębiorców mogą być mniej korzystane aniżeli zwykłe, tradycyjne kontrole. Problematyczne okazuje się także to, że kwestie związane z takim rodzajem kontroli nie zostały jeszcze wprost szczegółowo uregulowane w żadnym akcie prawnym. W przypadku tradycyjnej kontroli mamy przepisy prawne, które dają nam określone prawa, a organom odpowiednie obowiązki, czego brakuje w przypadku tzw. e-kontroli.

Poznaj Program „KSeF PRO” i przygotuj się z nami do wdrożenia KSeF – Program KSeF PRO