Zadania KAS w kontekście kontroli podatkowej i KSe

Krajowa Administracja Skarbowa

W kontekście kontroli podatkowej oraz KSeF nie sposób nie wspomnieć także o roli KAS, czyli Krajowej Administracji Skarbowej, w tym zakresie. Krajowa Administracja Skarbowa odgrywa kluczową rolę w egzekwowaniu przepisów podatkowych i zapewnianiu prawidłowego funkcjonowania systemu podatkowego w Polsce. Kontrola podatkowa oraz Krajowy System e-Faktur (KSeF) to dwa istotne obszary działań KAS, które mają na celu zapobieganie oszustwom podatkowym czy też zwiększanie efektywności administracji podatkowej.

Krajowa Administracja Skarbowa to organ administracji skarbowej i celnej w Polsce. W struktury Krajowej Administracji Skarbowej wchodzi Służba Celno-Skarbowa, która jest organem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na czele tej instytucji stoi jej Szef. Krajowa Administracja Skarbowa odgrywa kluczową rolę w gromadzeniu środków na cele publiczne oraz w zapewnieniu przestrzegania przepisów podatkowych. Jej działania wspierają funkcjonowanie państwa i finansowanie usług publicznych.

Zadania KAS. Czynności sprawdzające

Odpowiednie kompetencje w zakresie działalności KAS dotyczącej kontroli podatkowej KSeF posiada także Naczelnik US. Do zadań naczelnika urzędu skarbowego (NUS) należy bowiem m.in. wykonywanie kontroli podatkowej oraz czynności sprawdzających – zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (UKAS).

Do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego (NUCS) należy zaś wykonywanie kontroli celno-skarbowej, z wyłączeniem kontroli, o której mowa w art. 54 ust. 2 pkt 9 (tj. dotyczące oświadczeń majątkowych pracowników KAS). Podstawę prawną tego działania stanowi art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Warto przy tym także podkreślić, że NUCS nie dokonuje czynności sprawdzających, tylko stosuje w toku kontroli celno-skarbowej art. 79 UKAS – tj. swoisty ,,odpowiednik” przepisów Działu V Ordynacji podatkowej (Op). Istotne jest przy tym także, aby wskazać, że przepisy Op regulujące nakładanie kar porządkowych (tj. rozdział 22 Działu IV Op) stosuje się odpowiednio w toku kontroli celnoskarbowej (zgodnie z art. 94 UKAS).

W zależności zatem od określonych działań, kompetencje do ich wykonywania mogą należeć do innych podmiotów i kształtują się one w następujący sposób:

• Czynności sprawdzające (w tym kontrole krzyżowe) – rola NUS.
• Kontrola podatkowa – rola NUS (jej celem jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego – zgodnie z art. 281 §2 Op).
• Kontrola celno-skarbowa (w tym kontrole krzyżowe) – rola NUCS (według art. 57 UKAS, kontroli celno-skarbowej podlegają podmioty obowiązane do przestrzegania przepisów prawa w zakresie, o którym mowa w art. 54 ust. 1 i 2, w tym osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej).
• Kontrole krzyżowe mogą być prowadzone – przez NUS w trybie art. 274c Op, natomiast przez NUCS w trybie art. 79 UKAS.

Jeśli chodzi o wspomniane czynności sprawdzające, to są one pewnego rodzajem czynnościami o charakterze kontrolnym, choć o jasno sprecyzowanym i zawężonym względem innych procedur celu. Jest nimi sprawdzenie okoliczności wymienionych w art. 272 Op. Przeprowadzają je organy podatkowej I instancji. Według wskazanego przepisu, organy podatkowe pierwszej instancji, z zastrzeżeniem art. 272a Op, dokonują czynności sprawdzających, mających na celu:

1. sprawdzenie terminowości:
   • a) składania deklaracji,
   • b) wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;
2. stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1;
3. ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami;
4. weryfikację poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych – w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych;
5. weryfikację danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej;
6. weryfikację danych i dokumentów przedstawionych przez podmioty dokonujące zgłoszenia rejestracyjnego zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz zgłoszenia rejestracyjnego uproszczonego zgodnie z art. 16b tej ustawy;
7. sprawdzenie spełnienia warunków uprawniających do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek oraz rzetelności i terminowości składania oświadczenia podatnikowi przez jej udziałowca albo akcjonariusza, o których mowa w rozdziale 6b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Celem wskazanych kontroli jest głównie eliminowanie oszustw podatkowych i zapewnienie, że podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe zgodnie z prawem. Nadto, KAS posiada narzędzia i systemy umożliwiające wykrywanie nieprawidłowości oraz prób unikania opodatkowania. Korzysta m.in. z analizy danych, przeprowadzania kontroli w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej oraz współpracy z innymi instytucjami, takimi jak banki oraz inne.

Podsumowując, jednym z kluczowych zadań KAS jest nadzór nad funkcjonowaniem KSeF. Administracja podatkowa jest odpowiedzialna za rozwijanie i doskonalenie systemu, aby umożliwić przedsiębiorcom oraz instytucjom skarbowym efektywne korzystanie z narzędzia. KAS musi monitorować, czy KSeF spełnia swoje cele, takie jak eliminacja oszustw podatkowych i usprawnienie procesów związanych z fakturami elektronicznymi. KAS ma także uprawnienia do monitorowania i kontroli działań podmiotów gospodarczych w zakresie KSeF. Jest to niezbędne, aby zapobiec ewentualnym nadużyciom i unikaniu opodatkowania. Administracja skarbowa może przeprowadzać kontrole, weryfikując, czy przedsiębiorcy i podatnicy przestrzegają przepisów dotyczących KSeF. To zabezpiecza integralność systemu i zapobiega oszustwom w tym zakresie.

Poznaj Program KSeF PRO i przygotuj się z nami do wdrożenia KSeF Program KSeF PRO